Lääv Bi khawng
Lääu bi khawng tak khawng cee leetu hyäu lhiq jng a ka ha a lawk khawng hiiyaq. Lääu bi tawk khawng cee leetu hyäuyü lhiq lawkka a lhäiya langkhongsäu va thonnitiq khutta aˈthawnni. Leetu hyäu lhiq la khawng läu cai yeq lawkka cung nem nawk lhiq a a dünlhiq khawng sui cek anˈdün haw anˈpheq i.
Pjnjngce läudün na mäitiq yolhiq khawng sikim khraw täq jng khät khraawthuu khraw täk vok theq la ca mhawng nhäukhraw täq äng khäq muä khraw täq anˈphäu.
Jncawnglace kaukhraw the la vawq anˈcawq. Vawq anˈcawq cawng la ce puä anˈhawn. Puä tak khawng ce vawq anˈcawq huva o-hütyaqtiq thing yo lhiq khawng anˈkhua ha khawng aˈhawulä. Puä anˈhawn cawng la ce cawngcii laa aawncii sunn net huva düüm nawkka song anˈsawk laq. Äncaawnglaa cee mawk anˈsun laq. Mawk suuntalhiq la khawng khraamtum khraaw luum täq yawng anˈsuun laq.
Khraamtum khraaw luum lawn la ce mawk suun aˈloi nhüq. Än khraw va yawng mawk suun aˈcaawng taak pänänce acii naw kheuq pawitii yaq. Aˈling leuq va yawng aˈkheu. Photaaw khrawväng cee mawk suun läuumaw vaa cawng caaw lhiq khawng makkala sawng baw anˈmäi nhüq laa cee koobyaa anˈsaq i laq.
Photaaw khraw väng mawk oo caawng mhawn anˈsyaq i laq. (Koo taak khawng cee yokho yjng khäq thawqtiq yootoi caaw lhiq aˈhii. Byaa taak khawng cee byaa cii a yüküm mäng khäq kheu tiq aˈhii.)Phonuu luumma ce cawngmaiq aˈloo kheen cuu väng phët lhiq cong nawk sang anˈsawkki laq.
Änpänängce huihaaw kheq i yëq lawkka bawb anˈläuq laq. Bawb läuq nawk laa sang täq bawbyoi anˈhyaa laq. Cawngdyää congtiq laa khawng cawnglhiq anˈpawt tacüün täqängkhäq cawng yaang caawng mhawn anˈcong laq.Khui khraw laa cee cawngdoong aˈawi. Äntacüün na cawngkäidong khrängcek anˈe ya anˈlaq nhüq.
Änkhencuqväng khui luum lëk khing pangkaang” ting cutdawng nawk kheukhaw aˈmäi lhän.Kham khraaw va cee cawngnu khawng yaan theq u laa peng dukka an cüüm laq.Nibawväng leetu hyäulhiq khookuum kummät lääu caai khawng a caawng.
Ki La Vok Ase Sxq Pji Khui
Khuiyoqtiq: lyj Lung Khjng
Yhjmma ti kila vok khawng kheupui nawcek anˈnhiq mji haq ti. “Yo la ya nuiq la kheu vjng an nhiq mjiyi nawkka hawnsung ngjngkhjt ase sxppi sjn” ting kila vok ka a hawu ti. Jnbaw a hawu lace vokla a laq tu ting a sawkki ya ti. Jnlace kila vokka ase sxt huva sumtiq ce haˈe yi tong laq eq ting cetcaw monglung an’nhiq tawkki ti. Jnbaw kila aˈhawu khawng isaqya kila jnbaw aˈhawu laq takkhawng nhumaw khindang laqyaq aˈjipaq ti. Kila vokka “nangla a mx lawmma naˈsxq eq. Kila a va lawmma kaˈsxq eq ting” aˈhawu khawng vokla tatjng aˈlxnawkka tji ti.
Jnbaw aˈhawu cawng lace kila vokka, “Nangla a mxup tjkjngkhjq thinnu duktjq naˈsxq eq. kilace thinnu duktjq jngkhjq khovaleq mhawn kaˈsxq eq ting aˈhawuva tx ti. Jnlace vokla aˈsxq lhjn ti. A se khawng a mxuppa ce a phjn caw thoq theqla a mxkauli aˈthoq kongli khencuqving vokla sxq naw laha pjiq tii yaq ti. Thinnu duk yjng a khraiq vokla sxq njn hxq yaq ti. Thinnu a lon lace kila hawnsung khawng tju theqla cuqkha iya mjitiq khongbo siklawm aˈsxq pjiq ti. Kho vali a se lhiq khawng anˈthamli ti. Anhucungnga thoqtiq thawiqyeng a se dawn theq la kasxq pjiq njn ting vokka aˈsodawn ti. Jnbawtakhuvace a cxkcxkka cetcaw monglung hanˈtawk baw tjng nang la sxq njn yaqtiq khencuqvjng nangnhiq yxyang kaˈcoq eq kaˈe laq eq ting hawu pheng vok khawng aˈcoq ti. Jnkhencuqvjng tanhxptjq kila vok aˈcoq laq khawng a hi ti.
Khovawq Yxthum
Myanmarcaw phawtnawk caw-ukka khovawq yxthum ting han sawng ngi laq laha, letu hyjcawlhiq lace nhitiq sxqbaw hilaq yaq khokum kummjt tjng khovawq yxthum mji theq la, khosik, kholhok, khoco ting an sxq. Jn Khovawq yxhjtta khrawlhiq ci a mji ting an si khra.
Khamkhraw, Tawngkhraw, Sikimmkhraw la Khrawthu khraw tjq khraw li khawng ce khosik vawq ting a ming naw. Jn vawq dukka do kraw theq la a lhji ya a yong sii. Tuiko, hawlong lhiq jngkhjq tuilhiq ha cimcyaleq cek a lhjiya yuu theqla jn hawlong tuikoo lhiqa ukëvlhiq an kraw. Thing hawnlhiqa ha Lawngko palhiq khawng dawt pheng pa pheng an paiyëv nhxq. Ni vawq a khraiq lace ljvbitalhiq la vawq an vawk. Jntacxnna ce hawnmhi khawng cimca leq theq la khokong daiyolhiq ha njvkroo theq la a mji. Hawsip krawya khawng ha a lhji ya thjjv theq la a yongsi.
Nhjvkhraw, Mujkhraw, Kaukhraw la khramtun khraw tjq khrawlhi khawng ce kholhok vawq ting a ming naw. Jn vawq Nhjvkhraw vace shawnnhjv palhiq an pa. Khokong njng ce khomhui a cuu khencuuvjng a lhji ya a leng. Mujkhraw a khraiq lace ljvmawq lhiqla vawq an coq. Khokong ngjng mjitiq thing yolhiq jngkhjq a se phemlhiq khawng yut theq la a se tha lhiq a thawkka.Tuiko hawlong dukka tui a kawng khen cuq vjng tuii kawng ngawlhiq an pjv. Congpui krangbe lhiq khawng awncawq e ya tuiiko hawlongsip pat an cit. Ni vawq cxnna khawng hawmsung ngaa khoset a shawq li. Jnnjng kaumikde pawi yaq ting lencang lhiq la khëukhaw an cut nawk. Nitacxnna khawng khramtun nuulhiq ha an kraaw. Mokkhomteq nuulhiq ha a dxn tjngnga a lhjiya an pang.
Photawkhraw, Phonuukhraw, Khuikhraw la Khingkhraw tjq khraw lhi khawng ce khoco vawq ting a ming naw.Ni vawq dukka khri len thjjv theqla yawq len a aw nhxq. Tuiko hawlong ngaha tuiikrung a thju nhxq. A nu dek kjng cjttiq thingse yopa lhiq hace an paw yawq a loo khencuvjng an nuikhev pjiq.Nitacxnna Khokoong daiyo lhiq khawng a lhjiya pawiyi theqla awnse toihulhiq e pu la pjiq yaq mhawnnaa an the pa.
Tuiiko hawlonglhiqa tui ngawlhiqha a lhjiya an mji. ljvbitiq ljv mawqlhiqla khawng cawngtha yan theq u la cawngtha dëq pjiya acxkcxk thë patiq tui moitheqlhiq khawng Nhampawnawt ta henhoq theq u la e-o pheng an boiljv.
Nibawvjng, Letu hyju lhiqla khovaw yxthum hjng khokum khummjt an cawnnawk.